اشتباهاتی که بدون مشاور ممکن است در سال کنکور انجام دهیم
سال کنکور برای خیلی از دانشآموزها با یک جمله شروع میشود: «خودم میخونم، خودم برنامه میریزم و خودم هم جلو میرم.»
اتفاقاً در نگاه اول هم تصمیم بدی نیست. بالاخره خیلیها دوست دارند مستقل باشند و فکر میکنند اگر منابع خوب داشته باشند و ساعت مطالعهشان را بالا ببرند، میتوانند به نتیجه دلخواهشان برسند.
اما واقعیت این است که بدون مشاور درس خواندن همیشه به معنی شکست خوردن نیست، ولی احتمال اینکه در مسیر کنکور اشتباهات قابلپیشگیری انجام بدهید، بیشتر میشود.
کنکور فقط مسابقه «بیشتر درس خواندن» نیست. شما باید بدانید چه چیزی را، چه زمانی، با چه روشی و تا چه اندازه بخوانید. باید بتوانید عملکردتان را بررسی کنید، اشتباهاتتان را بشناسید و وقتی برنامهای جواب نمیدهد، آن را اصلاح کنید.
مشکل اصلی اینجاست که دانشآموزی که بدون مشاور درس میخواند، گاهی متوجه اشتباه خودش نمیشود. ممکن است چند ماه با یک روش اشتباه جلو برود و تازه نزدیک آزمونهای مهم بفهمد زمان زیادی را از دست داده است.
در این مقاله میخواهیم درباره اشتباهاتی صحبت کنیم که ممکن است در سال کنکور، بدون مشاور انجامشان بدهیم و حتی خودمان متوجهشان نشویم.
آیا درس خواندن بدون مشاور اشتباه است؟
قبل از هر چیز یک نکته مهم را روشن کنیم.
قرار نیست بگوییم هر کسی که بدون مشاور درس بخواند، حتماً نتیجه بدی میگیرد. دانشآموزهای زیادی هستند که با برنامهریزی شخصی و تلاش زیاد موفق شدهاند.
اما موضوع این است که مسیر کنکور پر از تصمیمهای کوچک و بزرگی است که اگر تجربه کافی نداشته باشید، ممکن است انتخاب اشتباهی انجام دهید.
مثلاً:
- چه منبعی برای شما مناسب است؟
- روزی چند ساعت باید مطالعه کنید؟
- چه زمانی تست بزنید؟
- چند بار یک درس را مرور کنید؟
- اگر در یک درس عقب افتادید، چه کار کنید؟
- با افت درصدها چطور برخورد کنید؟
- چه زمانی برنامهتان را تغییر دهید؟
- چطور بفهمید مشکل از مطالعه است یا تستزنی؟
- چطور بین مدرسه، امتحانات و کنکور تعادل ایجاد کنید؟
وقتی بدون مشاور جلو میروید، پاسخ دادن به همه این سؤالها بر عهده خودتان است.
۱. برنامهای میچینیم که روی کاغذ عالی است!
یکی از رایجترین اشتباهات بدون مشاور، برنامهریزی غیرواقعی است.
مثلاً دانشآموز تصمیم میگیرد:
«از فردا روزی ۱۲ ساعت میخونم، هر روز همه درسها رو میخونم، تست هم میزنم و شب هم مرور میکنم.»
روی کاغذ فوقالعاده است!
اما مشکل اینجاست که برنامه باید برای یک انسان واقعی نوشته شود، نه یک ربات.
اگر تا امروز روزی ۴ یا ۵ ساعت مطالعه داشتهاید، ناگهان رسیدن به ۱۲ ساعت احتمالاً باعث میشود بعد از چند روز خسته شوید و کل برنامه را کنار بگذارید.
یک برنامه خوب باید با شرایط واقعی شما هماهنگ باشد؛ یعنی سطح درسی، مدرسه، زمان رفتوآمد، نقاط ضعف، نقاط قوت و حتی توانایی تمرکزتان را در نظر بگیرد.
بدون مشاور ممکن است فقط به تعداد ساعتها نگاه کنیم و کیفیت برنامه را فراموش کنیم.
۲. فکر میکنیم هرچه بیشتر درس بخوانیم، حتماً بهتر است
این اشتباه خیلی رایج است.
ممکن است دانشآموزی بگوید:
«من امروز ۱۰ ساعت خوندم، پس حتماً روز خوبی داشتم.»
اما آیا واقعاً ۱۰ ساعت مطالعه مفید داشته؟
گاهی از این ۱۰ ساعت، چند ساعت صرف گوشی، استراحتهای طولانی، فکر کردن، جابهجایی بین منابع و دوبارهخوانی مطالبی شده که قبلاً بلد بودهایم.
در سال کنکور، کیفیت مطالعه به اندازه کمیت آن اهمیت دارد.
اگر بدون مشاور جلو برویم، ممکن است مدام دنبال افزایش ساعت مطالعه باشیم، در حالی که مشکل اصلی ما شاید روش مطالعه یا مدیریت زمان باشد.
۳. منابع زیادی میخریم و فکر میکنیم موفقتر میشویم
یکی از جذابترین اشتباهات سال کنکور همین است!
یک کتاب میخریم و هنوز چند فصلش را نخواندهایم که یک کتاب جدید معرفی میشود.
بعد با خودمان میگوییم:
«این یکی بهتره، از اون یکی تستهای قویتری داره.»
بعد منبع دوم، سوم و چهارم هم وارد اتاقمان میشود.
آخرش چه اتفاقی میافتد؟
چندین کتاب داریم، ولی هیچکدام کامل خوانده نشدهاند.
بدون مشاور ممکن است انتخاب منابع را بر اساس تبلیغات، حرف دوستان یا رتبههای برتر انجام دهیم، در حالی که بهترین منبع لزوماً بهترین منبع برای ما نیست.
گاهی یک منبع ساده که کامل کار شود، بسیار بهتر از چند منبع سنگین و نصفهنیمه است.
۴. فقط درسهایی را میخوانیم که دوست داریم
طبیعی است که بعضی درسها را بیشتر دوست داشته باشیم.
مثلاً ممکن است با یک درس راحت باشیم و چند ساعت با علاقه مطالعهاش کنیم، ولی از یک درس دیگر فرار کنیم.
مشکل از جایی شروع میشود که این علاقه و بیعلاقگی وارد برنامهریزی ما شود.
ممکن است هر روز سراغ درسهای مورد علاقه برویم و درس ضعیفمان را به «فردا» موکول کنیم.
و این «فردا» گاهی چند ماه طول میکشد!
بدون مشاور ممکن است متوجه نشویم که داریم به شکل ناخودآگاه از نقاط ضعفمان فرار میکنیم.
۵. مرور را جدی نمیگیریم
یکی از اشتباهات رایج بدون مشاور این است که فکر میکنیم اگر یک بار چیزی را خوب خواندیم، دیگر تمام شده است.
اما مغز انسان طوری نیست که هر چیزی را یک بار بخوانیم و برای همیشه حفظ کنیم.
اگر مرور نداشته باشیم، بخش زیادی از مطالبی که خواندهایم به مرور فراموش میشوند.
به همین دلیل باید مرور را از همان ابتدا وارد برنامه کنیم.
مرور فقط دوباره خواندن نیست. بسته به درس و نوع مطلب میتواند شامل:
- تستهای قبلی
- خلاصهنویسی
- مرور نکات
- حل سؤال
- بازیابی مطالب از ذهن
باشد.
۶. تستزنی را به بعد از «تمام شدن درسها» موکول میکنیم
بعضی دانشآموزها میگویند:
«فعلاً میخونم، وقتی کل درس تموم شد تست میزنم.»
این روش میتواند مشکلساز شود.
تست فقط برای سنجش اطلاعات نیست؛ خودش بخشی از فرآیند یادگیری است.
وقتی تست میزنید، متوجه میشوید:
- کدام قسمت را خوب یاد نگرفتهاید.
- کجا بیدقتی میکنید.
- سرعتتان چقدر است.
- چه تیپ سؤالاتی برایتان دشوارتر است.
بدون مشاور ممکن است تستزنی را فقط به عنوان کاری برای ماههای پایانی ببینیم.
در حالی که تست باید از مدتها قبل وارد برنامه شود.
۷. آزمون میدهیم، اما آزمون را تحلیل نمیکنیم
این یکی از مهمترین اشتباهات سال کنکور است.
فرض کنید در یک آزمون شرکت کردهاید و درصدهایتان را گرفتهاید.
اگر فقط نگاه کنید که:
«ریاضی ۳۰ درصد، فیزیک ۴۵ درصد، شیمی ۵۰ درصد»
عملاً بخش مهمی از فایده آزمون را از دست دادهاید.
مهمتر از خود درصد این است که بدانید چرا این درصد را گرفتهاید.
مثلاً:
- مطلب را بلد نبودید؟
- سؤال را بد خواندید؟
- زمان کم آوردید؟
- بیدقتی کردید؟
- بین دو گزینه شک کردید؟
- تست را با روش اشتباه حل کردید؟
بدون مشاور ممکن است آزمون بدهیم، نمره بگیریم و سراغ آزمون بعدی برویم، بدون اینکه از اشتباهات آزمون قبلی چیزی یاد بگیریم.
۸. با دیدن یک رتبه یا درصد بد، برنامه را عوض میکنیم
گاهی یک آزمون خوب پیش نمیرود.
این کاملاً طبیعی است.
اما یکی از اشتباهات بدون مشاور این است که بعد از یک نتیجه ضعیف، همه چیز را زیر سؤال ببریم.
مثلاً:
«این برنامه جواب نمیده.»
«این کتاب بده.»
«من اصلاً نمیتونم.»
«باید از اول شروع کنم.»
و حتی ممکن است یکشبه روش مطالعهمان را تغییر دهیم.
در حالی که یک آزمون ضعیف به تنهایی نمیتواند نشان دهد کل مسیر اشتباه بوده است.
گاهی باید چند آزمون و چند هفته عملکرد را کنار هم بررسی کنیم تا متوجه روند واقعی شویم.
۹. خودمان را با دیگران مقایسه میکنیم
وقتی بدون مشاور درس میخوانیم، ممکن است بیشتر درگیر مقایسه شویم.
دوستمان روزی ۱۰ ساعت میخواند.
یکی دیگر درصدهای خیلی بالایی دارد.
یک نفر میگوید در فلان ماه کل کتابها را تمام کرده.
و ما با خودمان میگوییم:
«من عقبم.»
اما واقعیت این است که شرایط هیچ دو دانشآموزی کاملاً یکسان نیست.
مقایسه اگر باعث شود انگیزه بگیرید، خوب است؛ اما اگر باعث شود احساس شکست کنید، دیگر کمکی به شما نمیکند.
در سال کنکور بهتر است بیشتر از اینکه خودتان را با دیگران مقایسه کنید، عملکرد امروزتان را با عملکرد چند هفته قبل خودتان مقایسه کنید.
۱۰. نقاط ضعفمان را نمیشناسیم
ممکن است فکر کنید مشکل شما «کمبود ساعت مطالعه» است، در حالی که مشکل اصلیتان چیز دیگری باشد.
مثلاً:
دانشآموز اول: مطالعه زیاد دارد اما تست کم میزند.
دانشآموز دوم: تست زیاد میزند اما مرور ندارد.
دانشآموز سوم: مطالب را بلد است اما در آزمون مدیریت زمان ندارد.
دانشآموز چهارم: ساعت مطالعهاش پایین است.
همه این دانشآموزها نمیتوانند یک نسخه مشابه داشته باشند.
یکی از مزیتهای داشتن مشاور این است که عملکرد دانشآموز به صورت مستمر بررسی شود و مشخص شود مشکل اصلی دقیقاً کجاست.
۱۱. از برنامه عقب میافتیم و نمیدانیم چطور جبران کنیم
این اتفاق تقریباً برای خیلی از کنکوریها میافتد.
یک روز مریض میشویم.
یک روز مهمانی داریم.
یک روز مدرسه بیشتر طول میکشد.
یا چند روز به هر دلیلی نمیتوانیم طبق برنامه جلو برویم.
بعد میبینیم چند درس عقب افتادهایم.
اینجاست که ممکن است بدون مشاور اشتباه کنیم و بخواهیم همه عقبافتادگیها را در چند روز جبران کنیم.
نتیجه؟
فشار زیاد، خستگی و عقبافتادگی بیشتر.
گاهی بهترین کار این نیست که همه چیز را جبران کنیم؛ بلکه باید اولویتبندی کنیم و برنامه را منطقی اصلاح کنیم.
۱۲. خواب و استراحت را فدای مطالعه میکنیم
یکی از خطرناکترین باورها در سال کنکور این است:
«هرچی کمتر بخوابم، بیشتر درس میخونم.»
در حالی که خواب و استراحت بخش مهمی از عملکرد ذهنی هستند.
اگر چند روز پشت سر هم کمخوابی داشته باشید، ممکن است تمرکز، یادگیری و بازده مطالعهتان کاهش پیدا کند.
بدون مشاور ممکن است فقط به ساعت مطالعه توجه کنیم و فراموش کنیم که بدن و ذهن ما هم محدودیت دارند.
قرار نیست برای موفقیت در کنکور خودمان را از پا دربیاوریم.
قرار است هوشمندانهتر درس بخوانیم.
۱۳. از تغییر برنامه نمیترسیم یا برعکس، مدام برنامه را تغییر میدهیم
این دو حالت کاملاً متضاد هستند، اما هر دو میتوانند مشکلساز شوند.
یک عده برنامهای مینویسند و حتی وقتی مشخص است جواب نمیدهد، ماهها همان را ادامه میدهند.
عده دیگری هر چند روز یک بار برنامه جدیدی پیدا میکنند.
امروز برنامه رتبه برتر.
فردا برنامه یک مشاور دیگر.
پسفردا برنامهای که در شبکههای اجتماعی دیدهاند.
در نهایت هم هیچ برنامهای فرصت اجرا شدن پیدا نمیکند.
برنامه باید بر اساس عملکرد واقعی شما اصلاح شود، نه بر اساس هیجان لحظهای.
۱۴. بیش از حد به شبکههای اجتماعی و تجربه دیگران وابسته میشویم
یکی از مشکلات سال کنکور، حجم بالای اطلاعات است.
هر روز یک نفر میگوید:
«این روش بهترین روش مطالعه است.»
یک نفر میگوید:
«این کتاب را بخوان.»
یک نفر میگوید:
«فلان درس را اینطوری بخوان.»
اگر بدون مشاور باشید، ممکن است دائماً بین این توصیهها سردرگم شوید.
مشکل اطلاعات کم نیست؛ اتفاقاً مشکل، اطلاعات بیش از حد است.
شما نیاز دارید اطلاعات درست و مرتبط با شرایط خودتان را انتخاب کنید و بعد همان را اجرا کنید.
۱۵. دیر متوجه اشتباهاتمان میشویم
شاید مهمترین تفاوت این باشد که وقتی بدون مشاور جلو میرویم، ممکن است یک اشتباه مدت زیادی ادامه پیدا کند.
مثلاً سه ماه با روش غلط تست میزنیم.
چهار ماه منبع نامناسب استفاده میکنیم.
چند ماه مرور را جدی نمیگیریم.
یا مدام ساعت مطالعه را بالا میبریم، بدون اینکه مشکل اصلی را پیدا کنیم.
مشاور خوب قرار نیست به جای شما درس بخواند.
کار اصلی مشاور این است که مسیر را بررسی کند، نقاط مشکلدار را زودتر ببیند و کمک کند تصمیمهای منطقیتری بگیرید.
پس آیا حتماً باید مشاور داشته باشیم؟
جواب این سؤال برای همه یکسان نیست.
اگر دانشآموزی هستید که:
- برنامهریزی خوبی دارید،
- خودتان عملکردتان را دقیق بررسی میکنید،
- منابع مناسب را میشناسید،
- آزمونها را تحلیل میکنید،
- میتوانید برنامه را بر اساس شرایط خودتان اصلاح کنید،
- و در اجرای برنامه نظم خوبی دارید،
ممکن است بتوانید بخش زیادی از مسیر را به شکل مستقل طی کنید.
اما اگر مرتب برنامه مینویسید و اجرا نمیکنید، نمیدانید چه بخوانید، بین منابع مختلف سردرگم هستید، از آزمونها نتیجه نمیگیرید یا نمیدانید چرا با وجود مطالعه زیاد پیشرفت نمیکنید، کمک گرفتن از یک مشاور میتواند مسیر را برایتان سادهتر کند.
هدف مشاور وابسته کردن دانشآموز نیست.
هدف این است که دانشآموز بهتر تصمیم بگیرد و مسیرش را آگاهانهتر جلو ببرد.
مشاوره تحصیلی خوب چه کمکی میکند؟
مشاوره تحصیلی قرار نیست فقط یک برنامه هفتگی تحویل شما بدهد.
یک مشاوره اصولی باید شرایط خود دانشآموز را بررسی کند.
از جمله:
- سطح درسی
- اهداف
- نقاط قوت و ضعف
- ساعت مطالعه
- وضعیت آزمونها
- روش مطالعه
- میزان تستزنی
- نحوه مرور
- مشکلات مربوط به اجرای برنامه
بعد بر اساس این اطلاعات، مسیر مناسبتری طراحی شود.
مهمتر از برنامه اولیه، پیگیری و اصلاح برنامه است.
چون شرایط دانشآموز در طول سال ثابت نمیماند.
ممکن است یک درس جلو بیفتد و درس دیگری عقب بماند. ممکن است درصدها تغییر کنند یا شرایط مدرسه و آزمونها متفاوت شود.
پس برنامه هم باید قابلیت تغییر داشته باشد.
اگر تا الان بدون مشاور درس خواندهایم، دیر نشده!
اگر الان این مقاله را میخوانید و با خودتان میگویید:
«من بیشتر این اشتباهات رو انجام دادم!»
اصلاً قرار نیست ناامید شوید.
سال کنکور یک مسیر طولانی است و مهم این است که از همین امروز متوجه اشتباهات شوید.
یک کاغذ بردارید و صادقانه بنویسید:
الان دقیقاً کجای مسیر هستم؟
بعد مشخص کنید:
- چه درسهایی خوب پیش رفتهاند؟
- کدام درسها عقب هستند؟
- میانگین ساعت مطالعه چقدر است؟
- چند تست در روز میزنید؟
- آزمونها را چطور تحلیل میکنید؟
- چند بار مطالب را مرور میکنید؟
- بزرگترین مشکل شما چیست؟
گاهی فقط همین بررسی صادقانه میتواند شروع یک تغییر جدی باشد.
جمعبندی؛ بدون مشاور هم میشود، اما مسیر میتواند سختتر شود
درس خواندن بدون مشاور الزاماً به معنی شکست در کنکور نیست. خیلی از دانشآموزها توانایی برنامهریزی و مدیریت مسیر خودشان را دارند.
اما مسئله اینجاست که سال کنکور پر از تصمیمهایی است که ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسند.
انتخاب منبع، برنامهریزی، مدیریت زمان، تستزنی، مرور، تحلیل آزمون، جبران عقبافتادگی و حتی کنترل ساعت مطالعه، همه نیاز به تصمیمگیری درست دارند.
وقتی بدون مشاور جلو میرویم، احتمال دارد اشتباه کنیم و حتی چند ماه طول بکشد تا متوجه آن اشتباه شویم.
مشاور قرار نیست معجزه کند یا یک شبه رتبه شما را تغییر دهد.
مشاور خوب کسی است که کمک کند اشتباهات زودتر دیده شوند، برنامه متناسب با شرایط شما باشد و مسیر مطالعهتان منظمتر و قابل پیگیریتر شود.
اگر احساس میکنید با وجود تلاش زیاد هنوز نمیدانید دقیقاً باید چه کاری انجام دهید، شاید وقت آن رسیده باشد که به جای آزمون و خطای بیشتر، از یک مسیر اصولیتر کمک بگیرید.
در مشاوره تحصیلی خوش سیما هدف فقط ارائه یک برنامه آماده نیست؛ هدف این است که مسیر مطالعه، اجرای برنامه و پیشرفت شما متناسب با شرایط خودتان بررسی و پیگیری شود.
پس اگر تا امروز بدون مشاور جلو آمدهاید، نگران نباشید. مهم نیست از کجا شروع کردهاید؛ مهم این است که از اینجا به بعد، آگاهانهتر ادامه دهید.
قوانین ثبت دیدگاه